نمایشگاه “بلوچی پجار”

اشتغال و کارآفرینی زنان از عوامل موثر بر توسعه اقتصادی و مشارکت اجتماعی به‌شمار می‌آید. فعالیت‌های اقتصادی زنان و این‌که آنان به فعالیت‌های کارآفرینی روی می‌آورند معمولاً به دو دلیل است: بر پایه فرصت یا بر پایه ضرورت.
زنان به دلایل گوناگون از جمله بیکاری و یا کاهش درآمد و دستمزد وارد این عرصه از اجتماع می‌شوند. امروزه گردشگری به کمک کارآفرینی آمده و ساختار اقتصادی و اجتماعی نواحی روستایی را دگرگون ساخته است. صنایع‌دستی محل بروز باورها و فرهنگ‌های اقوام مختلف است و مانند پلی میان هویت گذشته و معاصر هر قومی ارتباط برقرار می‌کند و گردشگرانی که به سرزمین‌های مختلف سفر می‌کنند از راه شناخت صنایع‌دستی؛ فرهنگ‌های اطراف را شناسایی می‌کنند. از جمله صنایع‌دستی که باورها و ارزش‌های غیرمادی جامعه را گسترش می‌دهد، هنر تزئین پوشاک است. این هنر در قالب سوزن‌دوزی در میان قوم بلوچ رواج دارد. ضرورت قوم بلوچ در استفاده از پوشاک محلی و تزئینات آن سبب ایجاد منظر فرهنگی و هویتی متمایز در شهرهای آن شده است. بلوچ‌ها به عنوان یکی از قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین اقوام ایرانی دارای پوشاک مخصوص به‌خود هستند که باعث ایجاد وجه تمایز آن‌ها از دیگر طوایف ایرانی است. مردمان این قوم با حفظ ارزش‌های سنتی و اسلامی در پوشاک، ضمن حفظ هویت ملی و ایرانی، حافظ سنت محلی خود نیز بوده‌اند. تلاش بلوچ‌ها در جهت حفظ پوشاک محلی که از مصادیق توجه به ارزش‌های ایرانی می‌باشد، ستودنی است. طبق تحقیقات، زنان بلوچ از تولیدکنندگان اصلی لباس‌های سنتی بلوچ به همراه سوزن‌دوزی هستند. نقوش به‌کار رفته در سوزن‌دوزی بلوچی مجموعه گسترده‌ای از نقش‌های هندسی و خطوط شکسته است. خطوط منحنی و دایره به ندرت در آن دیده می‌شود. زنان بلوچ پارچه‌های ساده را با این هنر آن‌چنان آراسته می‌کنند که چشم هر بیننده‌ای را به خود جلب می‌کند. تعلق خاطر مردم بلوچ به پوشاک سنتی و هنر سوزن‌دوزی آنها، سازمان یونسکو را بر آن داشت تا مهر اصالت در میراث معنوی و نشان مرغوبیت ایرانی بلوچ را به این قوم اعطاء کند. سوزن‌دوزی با زندگی زن بلوچ آمیخته است و کمتر دختر یا زنی را می‌توان یافت که با این هنر آشنایی نداشته باشد. عده‌ای از گردشگران ایرانی با کمک چند مؤسسه خیریه بعد از سفر به استان سیستان‌وبلوچستان و دیدار با مردمان روستای سیدبار جدگال و مشاهده فرزندانی که از فقر فرهنگی رنج می‌برند؛ بر آن شدند تا به یاری آنان بشتابند. آنان به زنان انگیزه دادند و برای پیشرفت آتی فرزندانشان یاریشان کردند. کمک‌های این عزیزان نه به شیوه‌های رایج بلکه با فکر و اندیشه‌ای والا صورت گرفت. خانم مینا کامران(تسهیلگر توسعه پایدار) بعد از سفر به سیستان‌وبلوچستان، به این فکر می‌افتد که به یاری زنان روستایی برود و در این راستا به آنان می‌آموزد که چگونه در ساخت مدرسه برای آینده فرزندانشان کمک کنند. با یاری و آموزش گروهی از این تسهیلگران، زنان روستا می‌آموزند که با هنر قدیمی سوزن‌دوزی لباس و زیورآلات بدوزند و بفروشند و به دیگران در جای جای ایران ثابت کنند که بلوچستان سیاه و خاکستری نیست بلکه آینده‌ای روشن در انتظار این سرزمین اصیل است. نمایشگاه “بلوچی پجار” از تاریخ ۱۶ تا ۱۹ شهریور ۱۳۹۷ در میدان آرژانتین تهران در جهت شناخت بهتر روستای سیدبار جدگال استان سیستان و بلوچستان برگزار شد. استقبال از این نمایشگاه در تهران خوب بود. زنان بلوچ به این نمایشگاه آمده بودند و با هنر سوزن‌دوزی لباس‌های زیبایی تهیه کرده بودند. نمونه‌ لباس‌ها را برتن خود داشتند و همگی از دیدار آنان لذت می‌بردند. زنان روستایی با آموزش‌هایی که دیده بودند، لباس و زیورآلاتی را سوزن‎‌دوزی کرده بودند که به ذوق و سلیقه مردم تهران خوش آید. کوسن‌های زیبا، کیف‌های چرم ترکیب شده با سوزن‌دوزی، زیورآلات سوزن‌دوزی و … همگی نشان از کارآفرینی این زنان زحمتکش بود. این نمایشگاه که با همت پویش ایران من در مؤسسه “نت جئو سنتر” برگزار شد؛ دارای چندین بخش مختلف و برنامه‌های گوناگون در روزهای برگزاری بود. معرفی اهداف نمایشگاه، معرفی چند تن از تسهیلگران این عرصه، نمایشگاه عکس، کارگاه آموزش سوزن‌دوزی، تهیه غذاهای سنتی بلوچ، اجرای زنده موسیقی بلوچ، روند ساخت مدرسه و نحوه جمع‌آوری کمک‌های مردمی برای ساخت مدرسه از جمله برنامه‌های این نمایشگاه بود.
روز جمعه ۱۶ شهریور مراسم افتتاحیه صورت گرفت. “بیگاه بلوچی”، “بیگاه آیین بلوچ”، “بیگاه توسعه” از جمله محورهای اصلی نمایشگاه بودندکه در روزهای شنبه تا دوشنبه برگزار شدند. در “بیگاه آیین” فیلم “سه چنگ خاک” اثر یاسر خیر پخش و در خصوص آیین‌های مهم بلوچستان بحث شد و در کنار آن، آموزش پخت انواع غذاهای بلوچی توسط زنان روستا و با حضور ستایش فرجی پژوهشگر غذا به اتمام رسید. در “بیگاه توسعه” زهرا گیتی‌نژاد از مؤسسه خیریه مهرگیتی افزود: “ما فقط مدرسه نساختیم بلکه زنان و مردان و بچه‌های بلوچ را ساختیم و در کاهش فقر فرهنگی مؤثر بودیم”. ثمینه کریم‌زایی اظهار داشت: “با شناخت نادرست برخی از گردشگران و یا مسافران از منطقه بلوچستان، بیشتر این افراد حس ترحم را القا می‌کردند و با کمک‌های نابجا، عزت نفس مردم این منطقه را خدشه‌دار می‌کردند. ساخت مدرسه با هدف توسعه پایدار از جمله اهداف مجموعه پویش ایران من است. در حاشیه خبری این نمایشگاه، کمال میهن‌دوست با سایت خبری ایرنا در این زمینه به گفت‌وگو پرداخته است. مینا کامران تسهیلگر توسعه پایدار در چندین بخش کوتاه روند ساخت مدرسه را توضیح داده است. نوید برهانزهی از جمله تسهیلگران این منطقه است که یکی از جوانان مشوق و فعال اجتماعی استان است. ایشان با شبکه ترکیه، روزنامه ایران و گتی ایمیج به بحث درباره ساخت مدرسه و روند توسعه روستا پرداخته و در مورد این نمایشگاه توضیحاتی را ارائه داده است.
لازم به ذکر است تمامی منافع این نمایشگاه در راه توسعه بهداشت روستا و ساخت مدرسه به کارگرفته شده است. کمک‌های مردمی بعد از پایان نمایشگاه ادامه داشت و مردم از طریق خرید تابلوهای عکاسی به این توسعه کمک کرده‌اند. به امید روزی که مدرسه‌ای زیبا در این روستا به ثمر بنشیند و فرزندان این روستا با دست‌ساخته‌های مادرانشان افتخارآفرین ایران عزیز باشند.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *